Referendumverordening

Stemmenmaandag 23 april 2018 17:12

De Provinciale Staten van Noord-Holland hebben vandaag een raadgevend referendum ingevoerd. De ChristenUnie-SGP is hier geen voorstander van. Onze parlementaire democratie is van grote waarde en daar moeten we zuinig op zijn. Het idee achter referenda is op zich mooi, maar het is de vraag of een raadgevend referendum een zinvolle extra bijdrage levert aan de parlementaire democratie.

De ChristenUnie-SGP is een groot voorstander van de vertegenwoordigende democratie. Door complexe besluiten te laten nemen door mensen die gekozen zijn om - vanuit hun eigen principes - alle facetten van de afwegingen mee te nemen dragen we bij aan een zorgvuldige besluitvorming. Het idee achter referenda is op zich mooi, maar in de praktijk zien we dat de keuzes vaak onterecht versimpeld worden. Een complexe keuze wordt in een referendum zonder mogelijkheden tot nuance platgeslagen tot een simpel "ja" of "nee". 

Dat is niet zo maar een gevoel, dat is ook erkend als door de commissie “toekomstgericht lokaal bestuur” van de VNG, die onder leiding van commissaris van de Koning Wim van der Donk aan het werk is geweest en in 2016 het rapport ‘Op weg naar een meervoudige democratie’ presenteerde. Daarin schrijft de VNG:

"Onze tijd vraagt meer dan ooit om nieuwe verbindingen tussen politieke en steeds meer verschillende vormen van maatschappelijke democratie. Het lijkt dan verleidelijk om terug te grijpen naar ‘eenvoudige’ remedies, zoals vormen van directe democratie. Maar het referendum lijkt, zeker tegenwoordig, meer op een projectiescherm van maatschappelijk ongenoegen dan dat het een wezenlijke bijdrage levert aan prudente en gedragen besluitvorming. De korte termijn dringt zich dan automatisch voor op de langere termijn. Op deze manier versplintert het referendum meer dan dat het samenbrengt.” 

Als ChristenUnie-SGP onderschrijven wij deze visie. Daarnaast speelt ook nog het feit dat met een referendum hoge kosten gepaard gaan. Een provinciaal referendum kost maar liefst 5 miljoen euro per referendum en er is geen aanleiding om te denken dat het een positieve bijdrage levert aan de provinciale democratie. Voor de ChristenUnie-SGP zijn dan ook de hoge kosten zonder zich top succes voldoende aanleiding om deze verordening af te wijzen. 

Wij zien wel uit naar de inhoud van het "Actieplan versterking lokale democratie", wat momenteel wordt gemaakt door het ministerie van BZK. Want een goed functionerende democratie is essentieel in de samenleving en het is zinvol om eens tegen het licht te houden of de huidige vorm nog recht doet aan maatschappelijke ontwikkelingen. Maar om een relatief simpel en ongenuanceerd, maar wel peperduur middel in de strijd te gooien, is naar mening van de ChristenUnie-SGP een te makkelijk afschuiven van de wens om tot bestuurlijke vernieuwing te komen.